Quạt gió điều hòa kêu to: Nguyên nhân và cách khắc phục

Quạt gió điều hòa kêu to thường liên quan đến lồng sóc dàn lạnh bám quá nhiều bụi, cánh quạt bị lệch hoặc mất cân bằng, vật lạ chạm vào quạt, motor xuống cấp hay các chi tiết bên trong dàn lạnh lắp chưa đúng vị trí. Nếu tiếng kêu thay đổi rõ khi tăng hoặc giảm tốc độ FAN thì khả năng nguyên nhân nằm ở cụm quạt dàn lạnh càng cao.

Một số trường hợp chỉ cần vệ sinh và cân chỉnh lại quạt. Tuy nhiên, nếu máy phát tiếng rít, ken két, cộc cộc, rung mạnh hoặc quạt quay yếu dù đã đặt tốc độ cao thì nên kiểm tra motor, trục và cụm lồng sóc thay vì tiếp tục sử dụng lâu dài.

Quạt gió điều hòa kêu to có phải máy đang hỏng?

Không phải mọi tiếng gió lớn đều là lỗi.

Khi đặt quạt ở mức HIGH, TURBO hoặc POWERFUL, lượng không khí đi qua dàn lạnh tăng nên tiếng gió cũng lớn hơn bình thường. Nếu giảm FAN xuống mức thấp và tiếng ồn giảm đều, không có tiếng cạ, rung hay rít thì máy có thể vẫn hoạt động bình thường.

Tình trạng đáng kiểm tra là khi:

• Điều hòa trước đây chạy êm nhưng gần đây đột nhiên ồn hơn.

• Tiếng kêu xuất hiện cả ở tốc độ quạt thấp.

• Có tiếng cạ hoặc va đập theo vòng quay.

• Dàn lạnh rung.

• Gió thổi yếu nhưng tiếng quạt lại lớn.

• Quạt lúc chạy lúc dừng.

• Tiếng kêu xuất hiện ngay sau khi vừa vệ sinh hoặc sửa máy.

Đặc biệt, cần xác định âm thanh thực sự đến từ quạt dàn lạnh chứ không phải máy nén hoặc quạt dàn nóng bên ngoài.

Nguyên nhân quạt gió điều hòa kêu to

Với điều hòa treo tường, nên kiểm tra cụm quạt theo thứ tự từ bụi bẩn, vật cản và lắp ráp trước khi kết luận motor hỏng.

1. Lồng sóc quạt dàn lạnh bám quá nhiều bụi

Lồng sóc là cụm cánh quạt dài nằm bên trong dàn lạnh. Đây là bộ phận trực tiếp hút và đẩy không khí qua cửa gió.

Sau thời gian dài sử dụng, bụi có thể bám dày trên từng cánh nhỏ của lồng sóc.

Lớp bụi này gây ra hai vấn đề.

Thứ nhất, hình dạng cánh quạt thay đổi làm luồng khí không còn ổn định, từ đó phát sinh tiếng ù hoặc tiếng gió lớn hơn.

Thứ hai, bụi thường không bám đều toàn bộ quạt. Một bên nặng hơn bên còn lại khiến lồng sóc mất cân bằng khi quay ở tốc độ cao.

Người dùng có thể nhận thấy:

• Điều hòa gió yếu hơn trước.

• Cửa gió có bụi đen.

• Quạt rung nhẹ khi chạy nhanh.

• Tiếng ồn tăng khi chỉnh FAN lên cao.

Trường hợp này nên vệ sinh sâu lồng sóc chứ không chỉ rửa lưới lọc.

2. Lồng sóc bị lệch tâm hoặc lắp sai vị trí

Lồng sóc cần quay đúng tâm và có khoảng hở phù hợp với vỏ dàn lạnh.

Nếu quạt bị lệch, một đầu có thể chạm vào:

• Vỏ nhựa.

• Khung dàn.

• Máng nước.

• Chi tiết cố định bên trong.

Tiếng thường có dạng cạ cạ, cộc cộc hoặc lạch cạch và lặp lại theo vòng quay.

Tình trạng này đặc biệt nên nghĩ đến nếu điều hòa chỉ bắt đầu kêu sau khi:

• Vừa vệ sinh sâu.

• Vừa tháo lồng sóc.

• Vừa thay motor.

• Vừa sửa dàn lạnh.

Khi đó, cần cân chỉnh lại vị trí quạt và các điểm cố định thay vì vội thay motor.

3. Cánh quạt bị nứt, cong hoặc mất cân bằng

Lồng sóc quay với tốc độ khá cao. Chỉ cần một phần cánh bị:

• Nứt.

• Gãy.

• Cong.

• Biến dạng.

toàn bộ cụm quạt có thể mất cân bằng.

Khi tốc độ tăng, lực rung cũng tăng theo nên người dùng thường thấy máy ồn rõ hơn ở mức FAN HIGH.

Nếu cánh đã gãy hoặc biến dạng đáng kể, vệ sinh không thể khắc phục được. Cụm lồng sóc cần được kiểm tra và thay đúng loại khi cần.

Không nên tự dán cánh quạt rồi tiếp tục sử dụng ở tốc độ cao vì độ cân bằng của quạt rất khó đảm bảo.

4. Có dị vật chạm vào quạt

Một vật nhỏ bên trong dàn lạnh cũng có thể gây tiếng rất lớn khi quạt quay.

Dị vật có thể là:

• Mảnh nhựa.

• Dây điện bị lệch.

• Dây cảm biến.

• Xốp cách nhiệt.

• Côn trùng.

• Chi tiết lắp ráp bị tuột.

Khi vật đó chạm vào lồng sóc, tiếng kêu thường lặp lại rất đều theo tốc độ quạt.

Nếu tăng FAN và tần suất tiếng “cạch cạch” cũng tăng lên, nên kiểm tra khả năng có vật chạm vào quạt.

Người dùng không nên đưa tay hoặc vật cứng vào cửa gió khi máy đang hoạt động.

5. Trục quạt hoặc ổ đỡ bị khô, mòn

Cụm lồng sóc thường được đỡ ở một hoặc nhiều vị trí để quay ổn định.

Sau thời gian dài sử dụng, phần ổ đỡ hoặc bạc có thể:

• Mòn.

• Khô.

• Rơ.

• Biến dạng.

Khi đó quạt có thể phát tiếng:

• Rít.

• Ken két.

• Rè.

• Cộc nhẹ.

Tiếng thường rõ hơn khi máy vừa khởi động hoặc khi thay đổi tốc độ.

Không nên mặc định cứ nghe tiếng rít là “tra dầu motor” sẽ hết. Nhiều motor điều hòa hiện đại sử dụng kết cấu kín, không được thiết kế để người dùng tự tra dầu tùy ý.

Kỹ thuật viên cần xác định tiếng phát ra từ ổ đỡ lồng sóc hay chính motor rồi mới xử lý.

6. Motor quạt dàn lạnh xuống cấp

Motor là bộ phận làm lồng sóc quay.

Sau thời gian dài hoạt động, motor có thể xuất hiện:

• Mòn ổ trục.

• Trục rơ.

• Khởi động khó.

• Tốc độ không ổn định.

• Tiếng rít hoặc ù bất thường.

Nếu motor xuống cấp, ngoài tiếng kêu người dùng có thể nhận thấy:

• Gió yếu.

• Quạt quay chậm.

• Quạt lúc mạnh lúc yếu.

• Máy báo lỗi quạt trên một số model.

• Motor nóng bất thường.

Với điều hòa sử dụng motor DC/BLDC, motor còn liên quan đến mạch điều khiển và tín hiệu tốc độ. Không nên cấp điện thử trực tiếp nếu không có tài liệu và dụng cụ phù hợp.

7. Vỏ dàn lạnh hoặc các ngàm nhựa bị lỏng

Đôi khi bản thân quạt vẫn bình thường nhưng rung động từ quạt làm phần vỏ máy phát ra tiếng.

Nguyên nhân có thể là:

• Mặt nạ chưa cài đúng ngàm.

• Ốc chưa siết.

• Ngàm nhựa bị gãy.

• Tấm lọc lắp lệch.

• Một chi tiết bên trong không được cố định.

Tiếng thường có dạng rè rè hoặc rung thay vì tiếng rít từ motor.

Nếu hiện tượng xuất hiện ngay sau khi vừa vệ sinh máy, phần vỏ và các ngàm nên được kiểm tra trước.

8. Dàn lạnh lắp không chắc chắn

Nếu dàn lạnh không được giữ chắc trên plate treo hoặc tường không đủ ổn định, rung động bình thường của quạt cũng có thể bị khuếch đại.

Máy có thể:

• Rung cả thân.

• Phát tiếng ù.

• Rè ở một góc.

• Kêu mạnh hơn khi tăng tốc quạt.

Trường hợp này cần kiểm tra giá treo, độ cân bằng và vị trí bắt vít.

Không nên chỉ chèn vật tùy ý vào phía sau máy vì có thể làm dàn lạnh lệch và ảnh hưởng đến đường thoát nước.

Nhìn kiểu tiếng kêu để đoán nhanh nguyên nhân

Âm thanh không đủ để kết luận chính xác linh kiện hỏng, nhưng có thể giúp khoanh vùng khá nhanh.

Một mẹo đơn giản là thay đổi tốc độ FAN.

Nếu tiếng kêu thay đổi rõ theo tốc độ quạt, khả năng nó liên quan trực tiếp đến cụm quạt dàn lạnh khá cao.

Nếu tiếng không thay đổi dù FAN thấp hay cao, cần kiểm tra xem âm thanh có thực sự phát ra từ quạt hay không.

Cách khắc phục quạt gió điều hòa kêu to

Không nên bắt đầu bằng việc thay motor. Quy trình hợp lý là loại trừ các nguyên nhân đơn giản trước.

Bước 1: Giảm tốc độ quạt để kiểm tra

Đặt FAN từ HIGH xuống MEDIUM hoặc LOW.

Nếu chỉ còn tiếng gió đều và máy hết ồn, có thể tiếng trước đó chủ yếu do lưu lượng gió lớn.

Nếu vẫn có tiếng:

• Cạ.

• Rít.

• Lạch cạch.

• Rung.

thì cần tiếp tục kiểm tra.

Bước 2: Tắt máy và ngắt nguồn

Trước khi mở mặt nạ hoặc kiểm tra bên trong, phải ngắt nguồn điều hòa.

Không nên chỉ tắt bằng remote rồi đưa tay vào cửa gió.

Quạt có thể khởi động nếu máy nhận lệnh hoặc nguồn được cấp lại.

Bước 3: Kiểm tra lưới lọc và bụi bẩn

Nếu lưới lọc rất bẩn, người dùng có thể tháo và vệ sinh.

Sau đó quan sát bên trong cửa gió.

Nếu lồng sóc phủ nhiều bụi đen, chỉ rửa tấm lọc chưa đủ. Máy nên được vệ sinh sâu cụm quạt.

Bước 4: Kiểm tra có vật cản hay không

Quan sát từ vị trí dễ tiếp cận xem có:

• Mảnh nhựa.

• Dây.

• Xốp.

• Dị vật.

đang nằm gần lồng sóc không.

Không nên dùng que cứng chọc sâu vào quạt vì có thể làm gãy cánh hoặc đẩy vật vào sâu hơn.

Bước 5: Kiểm tra lồng sóc

Kỹ thuật viên cần kiểm tra:

• Cánh có gãy không.

• Quạt có cong không.

• Trục có rơ không.

• Lồng sóc có bị lệch không.

• Khi quay có chạm chi tiết nào không.

Nếu lồng sóc chỉ bẩn, vệ sinh và cân chỉnh có thể đủ.

Nếu quạt đã nứt hoặc mất cân bằng, nên thay.

Bước 6: Kiểm tra motor và ổ đỡ

Nếu cụm cánh quạt bình thường nhưng vẫn có tiếng rít, ù hoặc quạt quay không đều, motor và phần đỡ trục cần được kiểm tra.

Tùy loại motor, kỹ thuật viên sẽ đánh giá:

• Độ rơ trục.

• Khả năng quay.

• Tốc độ.

• Nguồn cấp.

• Tín hiệu điều khiển và phản hồi nếu có.

Không nên thay motor chỉ dựa vào tiếng kêu khi chưa loại trừ lồng sóc và ổ đỡ.

Bước 7: Kiểm tra lại vỏ và ngàm máy

Sau khi lắp lại cần kiểm tra:

• Mặt nạ.

• Tấm lọc.

• Ốc.

• Ngàm.

• Cánh đảo gió.

Một chi tiết nhựa chưa vào đúng khớp cũng có thể gây tiếng rè khi quạt chạy nhanh.

Có thể tự sửa quạt gió điều hòa kêu to không?

Người dùng có thể tự thực hiện những việc đơn giản như:

• Điều chỉnh lại tốc độ FAN.

• Vệ sinh lưới lọc.

• Quan sát vật cản ở vị trí dễ thấy.

• Kiểm tra mặt nạ có đóng đúng không.

Không nên tự tháo sâu dàn lạnh để:

• Tháo lồng sóc.

• Tháo motor.

• Đấu điện thử motor.

• Cạy ổ trục.

• Bôi dầu tùy ý.

• Can thiệp PCB.

Cụm lồng sóc khá dài và cần lắp đúng tâm. Tháo không đúng có thể khiến máy từ không kêu thành rung mạnh hơn sau khi lắp lại.

Khi nào cần gọi kỹ thuật viên?

Nên kiểm tra chuyên môn nếu:

• Quạt phát tiếng cạ liên tục.

• Có tiếng ken két hoặc rít.

• Dàn lạnh rung mạnh.

• Quạt quay chậm hoặc không đều.

• Gió yếu rõ rệt.

• Máy báo lỗi quạt.

• Tiếng kêu xuất hiện sau khi vừa vệ sinh sâu.

• Quan sát thấy cánh lồng sóc bị gãy.

• Vệ sinh lưới lọc nhưng tiếng ồn không giảm.

Nếu motor hoặc lồng sóc đã hỏng, nên thay linh kiện đúng model thay vì cố sửa tạm để tiếp tục sử dụng.

Cách hạn chế quạt gió điều hòa bị kêu to

Phần lớn các trường hợp do bụi và lắp ráp có thể hạn chế bằng bảo dưỡng phù hợp.

Người dùng nên:

• Vệ sinh lưới lọc thường xuyên.

• Vệ sinh sâu dàn lạnh khi lồng sóc bám nhiều bụi.

• Không dùng vật cứng chọc vào cửa gió.

• Không ép cánh đảo gió bằng tay.

• Sau khi vệ sinh cần kiểm tra quạt quay tự do trước khi lắp hoàn thiện.

• Xử lý sớm khi xuất hiện tiếng cạ hoặc rung nhỏ.

• Lắp dàn lạnh chắc chắn và đúng cân bằng.

Đặc biệt, không cần chờ quạt bẩn đến mức gió yếu mới bảo dưỡng vì lúc này bụi thường đã bám khá dày trên cả dàn và lồng sóc.

Câu hỏi thường gặp về quạt gió điều hòa kêu to

Tại sao quạt điều hòa bỗng nhiên kêu to?

Nếu trước đó máy chạy êm, nên kiểm tra lồng sóc bám bụi, dị vật chạm quạt, chi tiết bị lỏng hoặc motor bắt đầu xuống cấp.

Quạt điều hòa kêu cạch cạch là lỗi gì?

Tiếng cạch theo vòng quay thường liên quan đến cánh quạt chạm vật cản, lồng sóc lệch hoặc một chi tiết bên trong chạm vào quạt.

Quạt điều hòa kêu ken két là do đâu?

Nên kiểm tra phần trục, ổ đỡ và motor. Không nên tự tra dầu nếu chưa xác định cấu tạo của cụm quạt.

Vì sao quạt chỉ kêu khi chạy tốc độ cao?

Khi tốc độ tăng, tình trạng mất cân bằng, rung hoặc cạ sẽ biểu hiện rõ hơn. Lồng sóc bẩn hoặc lệch tâm là những nguyên nhân đáng kiểm tra.

Vệ sinh điều hòa có làm quạt hết kêu không?

Có nếu nguyên nhân do bụi bám trên lồng sóc hoặc luồng gió bị cản. Nếu quạt bị gãy, motor hoặc ổ đỡ đã hỏng thì vệ sinh không thể xử lý hoàn toàn.

Vừa vệ sinh xong quạt lại kêu to là sao?

Khả năng cao nên kiểm tra lại việc lắp lồng sóc, vỏ, dây và các chi tiết vừa tháo. Không nên mặc định motor vừa trùng hợp hỏng sau khi vệ sinh.

Quạt gió kêu to có tốn điện hơn không?

Nếu quạt bị bẩn, cạ hoặc motor hoạt động không bình thường, hiệu quả đưa gió có thể giảm và hệ thống phải hoạt động lâu hơn. Tuy nhiên, chỉ dựa vào tiếng kêu không thể xác định chính xác mức điện tăng bao nhiêu.

Có cần thay motor khi quạt kêu to không?

Không phải lúc nào cũng cần. Nên kiểm tra bụi bẩn, vật cản, lồng sóc, trục và các điểm lắp trước khi kết luận motor hỏng.

Kết luận

Quạt gió điều hòa kêu to thường bắt nguồn từ cụm dàn lạnh, trong đó phổ biến nhất là lồng sóc bám bụi, quạt mất cân bằng, cánh bị cạ, vật lạ chạm quạt, trục hoặc motor xuống cấp và vỏ máy bị rung.

Khi gặp tình trạng này, nên thử thay đổi tốc độ FAN để xác định tiếng có đi theo tốc độ quạt hay không. Sau đó kiểm tra theo thứ tự bụi bẩn → vật cản → lồng sóc → trục và ổ đỡ → motor → vỏ và vị trí lắp dàn lạnh.

Không nên quy tiếng quạt kêu to cho thiếu gas hoặc thay motor ngay từ đầu. Nếu máy xuất hiện tiếng cạ, ken két, rung mạnh hoặc gió yếu kéo dài, kỹ thuật viên cần kiểm tra cụm quạt sớm để tránh tình trạng hư hỏng nặng hơn.